Cumhuriyet'in okurlarına armağanıdır.

Genç-Yetişkin

İstiklâl harbimiz ve kurtuluş savaşlarımız, bugünkü varlığımızın gurur veren nedenleridir. O günler, destanlarla doludur. Bunları yaşayanlar ve bilenlerimiz, gerçi, yazmışlar, anlatmışlardır. Yine de bilinmeyen yanlar ve olaylar mevcuttur. Fakat bu üstün vasıflı destanları, hiçbir yabancı yazmamıştır. Daha doğrusu, biz, öyle bilmekteyiz. Türk'ün sevgisini kazanan yabancı edipler, gerçi yok değildir. Bunlan, Pierre Loti, Claude Farrere olarak, biliriz, hatırları, severiz. Ancak, bunlar, bizleri, daha ziyade romanlarda ve birkaç makalede anlatmış, özellikle, Doğu'nun Batı'yı imrendiren güzel taraflarımızı belirtmişlerdir. Yok edilmek istenilen Türk'ün ve Türk ülkesinin varlık davası ile savaşlarını yazan tek yabancı, B.G.Gaulis olmuştur ve ne gariptir ki, onun bu gözlem ve hayranlık dolu eseri, Türkçeye çevrilmemiştir. Yazar, hem gazetecidir, hem ediptir; inceliklerle dolu, nüanstan nüansa geçen seçkin bir üslup sahibidir. Bu kitap, Türkiyemize, o zamanları az veya çok bilenlere, dinleyenlere, ileride merak edecek ve öğreneceklere, geç de kalmış olsa, bir sunuştur. Bu arada şunu da belirtmek istiyoruz: Çeviride, Bağımsızlık Savaşı denilmez, özellikle İstiklal Harbi denilir; çünkü bu, tarihi bir deyimdir. Bazı yerlerde, vekil gibi, mebus gibi kelimeler, mahalli renk vermek için, o zamanki halleriyle kullanılmıştır. Yine bazı yerlerde, aydın denilmeyip, entellektüel denilmiştir. Umumi Harp denildiği gibi. Berthe G.Gaulis, İstiklal harbi anılarında, herşeyi eksiksiz gören ve yapan Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından davet edilmiş ve kendisine tahsis olunan, Çankaya'da bir bahçeli evde, üç kez, misafir edilmiştir. Bu ikametler, süreli olmuştur. Yazar, bu zaman zarfında, Gazi Mustafa Kemal ile Çankaya'da görüşmelerde bulunmuş, Meclisimizin çalışmalarını, Hariciyenin işleyişini iyice incelemiş, görmüş, anlatmıştır Gaulis, bunların hepsini, hadiseler, meseleler olarak, dayandıkları mefkure kaynaklarıyle birlikte tüm dünyaya anlatmıştır. Önemli olan da, anlatması, anlatabilmiş olmasıdır. Eserin büyük ve hakim konusu, Gazi Mustafa Kemal'dir. Onun seçkin silueti kitabın her yerinde vardır. Yanısıra, milli fikrin doğuşu, milli hareketin yapılışı, Türk kadınının uyanışı, o kadının, kağnı denilen çağların aracı ile Kurtuluş Savaşlarına katılması da gösterilmektedir. Bu arada, Yunan-Rum-Ermeni işbirliğinin yaptığı zulümler cephe içlerinde, cephe gerilerinde görülmüş, anlatılmış, tıpkı bugün olduğu gibi, mazlum Türk'ü zalim rolüne sokma çabaları çürütülmüş, bunun tam tersi olan gerçekler, bir bir anlatılmıştır. Bu olaylar, zamanın çok büyük gazeteleri, (Le Temps)a, (Le Matin)e, (L'İnformation)a uzun metinler halinde devam- lı tellenmiş, sonra da Avrupa'da, aynı yazar, aynı yayınlarını sürdürmüş, Batı da, Fransa'da, hatta İngiltere'de, bizim adımıza, bizim kavgamızı yapmıştır. Kitapta, Panislamizm'i de, Atatürk'ün o zamanki tarifi ile amaç degil, araç olarak görüyoruz. Yine kitapta, Batı'nın yaşayış ve anlayışına atıfta bulunup, bunları bizdeki yeni akımlarla yanyana koymak ve kıyaslamak, yazarın duyduğu bir zaruret olmaktadır. Zira, düşünmeli ki, o zamanlarda Fransa, bizim karşımızda yer almış ve bir Fransız yazar, Türk'ün davasını dile getirmekte, bunun için de inandırıcı olmayı gözetmektedir. Bu yazı sanatında psikolojik bir gerektir. Kitabın adı, çeviride, bize daha uygun gelen biçimde konulmuştur. Gazi Mustafa Kemal, yazara, şu ilgi çekici sözleri söyler: Tamamen serbestçe, geziniz, görünüz, inceleyiniz, dinleyiniz. Bizim tek isteğimiz, görüp anladıklarımızı, oldukları gibi nakletmenizdir. Başka hiçbir şey istemeyiz... Bu kitabın, derin bir boşluğu dolduracağına inanıyor ve o büyük nedenle; eseri kıvançla sunuyoruz.